Wat is subcutaan pembrolizumab en wat betekent de invoering ervan door de NHS voor mensen met longkanker in Europa?

Wat is subcutaan pembrolizumab en wat betekent de invoering ervan door de NHS voor mensen met longkanker in Europa?

Op 4 mei 2026 is NHS England begonnen met de invoering van een nieuwe injecteerbare vorm van pembrolizumab – een van de meest gebruikte immuuntherapieën voor longkanker. Voor mensen met longkanker die deze behandeling ondergaan, betekent dit een belangrijke praktische verandering: een injectie van één minuut vervangt een intraveneuze infusie die tot twee uur kan duren. De behandeltijd wordt hierdoor met wel 90% verkort.

Dit is een positieve ontwikkeling. Het is ook aanleiding om een bredere vraag te stellen: wanneer krijgen mensen met longkanker in heel Europa dezelfde toegang?

Wat is pembrolizumab en hoe wordt het gebruikt bij de behandeling van longkanker?

Pembrolizumab, op de markt gebracht onder de naam Keytruda, is een vorm van immuuntherapie die bekendstaat als een PD-1-remmer. Kankercellen kunnen het immuunsysteem van het lichaam omzeilen door eiwitten aan te maken die immuuncellen het signaal geven om niet aan te vallen. Pembrolizumab blokkeert dat signaal, waardoor het immuunsysteem de kankercellen kan herkennen en vernietigen.

Bij de behandeling van longkanker is pembrolizumab een van de belangrijkste beschikbare geneesmiddelen. Het wordt ingezet als eerstelijnsbehandeling bij mensen met niet-kleincellige longkanker (NSCLC), zowel als monotherapie bij patiënten met een hoge PD-L1-expressie als in combinatie met chemotherapie. Jaarlijks starten ongeveer 14.000 mensen in Engeland met een behandeling met pembrolizumab. Het is momenteel het best verkochte receptgeneesmiddel ter wereld, met een wereldwijde omzet van 31,68 miljard dollar in 2025.

De subcutane toedieningsvorm werkt op dezelfde manier als de intraveneuze variant. Uit gegevens van de fase 3-studie 3475A-D77, die specifiek bij patiënten met gemetastaseerde NSCLC werd uitgevoerd, is gebleken dat deze toedieningsvorm een gelijkwaardige geneesmiddelblootstelling en vergelijkbare resultaten oplevert.

Waarom is het verkorten van de behandelingsduur belangrijk voor mensen met longkanker?

Voor mensen die een behandeling tegen longkanker moeten combineren met hun dagelijkse leven, is het verschil tussen een injectie van één minuut en twee uur in een ziekenhuisstoel geen onbelangrijk detail.

Een behandeling is slopend. Regelmatige ziekenhuisbezoeken maken die last nog zwaarder: het reizen, het wachten, de tijd die je niet op je werk of bij je gezin kunt doorbrengen, en de dingen die het leven de moeite waard maken. Door de tijd die aan elk behandelingsbezoek wordt besteed te verkorten, wordt de levenskwaliteit direct verbeterd tijdens een periode die toch al zwaar genoeg is.

Ons eigen onderzoek onderstreept waarom dit van belang is. Uit het 11e rapport van Lung Cancer Europe blijkt dat 89% van de mensen met longkanker na de diagnose met emotionele problemen te maken krijgt. Het verkorten van de behandelingsduur is geen onbelangrijke administratieve verbetering, maar een maatregel die de kwaliteit van leven ten goede komt.

Bij Lung Cancer Europe zijn we van mening dat langer leven ook een beter leven moet betekenen. Levenskwaliteit is geen bijzaak in de kankerzorg – het is er een essentieel onderdeel van. De invoering van subcutaan pembrolizumab door de NHS is een concreet voorbeeld van hoe het eruitziet als dat principe serieus wordt genomen.

Er zijn ook voordelen voor het systeem. De injecteerbare vorm verkort de bereidingstijd in de apotheek met ongeveer 44% en maakt capaciteit vrij in de chemotherapie-afdelingen. NHS England schat dat het personeel hierdoor meer dan 100.000 uur per jaar zou kunnen besparen. Dat is van belang voor de wachttijden en voor de duurzaamheid van de kankerzorg.

Is subcutaan pembrolizumab in Europa goedgekeurd?

Ja. De Europese Commissie heeft in november 2025 de subcutane toedieningsvorm van pembrolizumab, op de markt gebracht onder de naam Keytruda SC, goedgekeurd. De goedkeuring geldt voor alle 33 indicaties bij volwassenen waarvoor intraveneus pembrolizumab in Europa is goedgekeurd, en is geldig in alle 27 EU-lidstaten, evenals in IJsland, Liechtenstein en Noorwegen.

De goedkeuring werd ondersteund door gegevens uit de fase 3-studie 3475A-D77, die werd uitgevoerd bij patiënten met niet eerder behandeld gemetastaseerd NSCLC en waaruit bleek dat de subcutane toedieningsvorm niet-inferieure farmacokinetische eigenschappen vertoont in vergelijking met de intraveneuze vorm.

Kortom: de wetenschappelijke feiten staan vast en het besluit op regelgevingsgebied is genomen.

Wanneer zullen mensen met longkanker in Europa hier toegang toe krijgen?

Hier wordt het beeld wat minder duidelijk.

Met de goedkeuring van de Europese Commissie wordt het in de handel brengen van een geneesmiddel in alle lidstaten toegestaan. Dit garandeert echter niet dat mensen er toegang toe hebben. Of het geneesmiddel in elk land commercieel verkrijgbaar is, hangt af van de nationale vergoedingsprocedures, die binnen Europa sterk uiteenlopen en in de meeste landen nog steeds aan de gang zijn.

Dit is een patroon dat Lung Cancer Europe maar al te goed kent. In sommige Europese landen moeten mensen meer dan 600 dagen wachten voordat ze toegang krijgen tot nieuw goedgekeurde geneesmiddelen. De kloof tussen goedkeuring door de regelgevende instanties en daadwerkelijke toegang is een van de hardnekkigste ongelijkheden in de kankerzorg in heel Europa.

De invoering door de NHS vandaag laat zien wat er mogelijk is als een gezondheidszorgsysteem snel handelt. Subcutaan pembrolizumab werd in november 2025 in Europa goedgekeurd. Mensen met longkanker in heel Europa zouden niet veel langer moeten hoeven wachten om van dezelfde vooruitgang te kunnen profiteren.

Doorbraken zijn alleen van belang als mensen er baat bij hebben. De toegang tot behandeling moet in heel Europa gelijk zijn, ongeacht de geografische ligging of de financiële draagkracht.