PFAS-beperkingen en geneesmiddelen: wat stelt de EU voor, en welke gevolgen kan dit hebben voor de behandeling van longkanker?

De Europese Unie zet stappen in de richting van een beperking van een grote groep synthetische chemische stoffen die bekendstaan als PFAS, oftewel per- en polyfluoralkylstoffen. PFAS, ook wel ‘forever chemicals’ genoemd, komen voor in duizenden alledaagse en industriële producten. De voorgestelde verordening heeft duidelijke doelstellingen op het gebied van milieu en volksgezondheid. Daarnaast roept zij belangrijke vragen op over de levering van geneesmiddelen, die Lung Cancer Europe op de voet volgt.

Wat zijn PFAS?

PFAS is een overkoepelende term voor duizenden synthetische chemische stoffen die worden gewaardeerd om hun hitte-, water- en vetbestendigheid. Ze worden in tal van sectoren gebruikt, van voedselverpakkingen tot elektronica en geneesmiddelen. Het Comité voor risicobeoordeling van ECHA heeft bevestigd dat PFAS vanwege hun hoge persistentie steeds grotere risico’s vormen voor de menselijke gezondheid en het milieu, en dat de bestaande regelgevende maatregelen ontoereikend zijn om de uitstoot effectief te beheersen. 

Hoe verloopt het regelgevingsproces van de EU?

In maart 2026 heeft het Comité voor risicobeoordeling van ECHA zijn definitief advies gepubliceerd waarin EU-brede beperkingen worden ondersteund, terwijl het Comité voor sociaal-economische analyse een ontwerpadvies heeft gepubliceerd waarin dezelfde koers wordt onderschreven.  Op 26 maart is een openbare raadpleging over dat ontwerpadvies van start gegaan, die loopt tot 25 mei 2026.  Naar verwachting zal het SEAC zijn definitief advies tegen eind 2026 aannemen, waarna zijn aanbevelingen aan de Europese Commissie zullen worden voorgelegd.  Indien de Commissie de aanbevelingen van de comités volgt, zouden beperkingen op geneesmiddelen en andere producten uit de biowetenschappen die PFAS bevatten, al in 2029 van kracht kunnen worden. 

Waarom zou dit gevolgen kunnen hebben voor geneesmiddelen tegen kanker?

PFAS worden gebruikt bij de productie, verpakking en levering van geneesmiddelen, waaronder bepaalde kankerbehandelingen. Ten minste 139 actieve farmaceutische bestanddelen die momenteel in gebruik zijn, bevatten PFAS.  Dit betekent dat farmaceutische fabrikanten wellicht tijd en investeringen nodig hebben om bepaalde productieprocessen aan te passen.

De centrale vraag op regelgevingsgebied is of er tijdens een eventuele overgangsperiode passende uitzonderingen voor geneesmiddelen zullen worden toegestaan. De coalitie van EU-landen die het dossier over de beperking heeft opgesteld, had een uitzondering van onbepaalde duur voorgesteld voor actieve farmaceutische ingrediënten. In zijn ontwerpadvies concludeerde het SEAC dat dit niet gerechtvaardigd was.  Het SEAC geeft in plaats daarvan de voorkeur aan een kader waarin een algemene beperking wordt gecombineerd met gebruiksspecifieke uitzonderingen, in plaats van een onmiddellijk volledig verbod.  Hoe hierover wordt beslist, zal van groot belang zijn voor de beschikbaarheid van geneesmiddelen.

Wat betekent dit op dit moment?

Dit heeft op dit moment geen gevolgen voor de behandeling van kanker. Eventuele beperkingen liggen nog jaren in de toekomst, en er wordt verwacht dat er tijdens het hele proces speciale aandacht zal worden besteed aan essentiële geneesmiddelen. De regelgevende instanties en gezondheidszorgstelsels op EU-niveau houden zich al bezig met de kwestie van de veerkracht van de bevoorrading.

De rol van Lung Cancer Europe

Het is voor iedereen van belang om langdurige blootstelling aan persistente chemische stoffen te beperken, ook voor mensen die kanker hebben gehad of ermee leven. Hetzelfde geldt voor ononderbroken toegang tot effectieve behandelingen. Deze twee doelstellingen staan niet haaks op elkaar, maar de overgang moet zorgvuldig worden begeleid, met volledig besef van de gevolgen voor de toeleveringsketens in de geneeskunde.

Lung Cancer Europe voert gesprekken met Europese patiëntenorganisaties en relevante belanghebbenden, en levert een bijdrage aan de wetenschappelijke onderbouwing naarmate deze verordening vorm krijgt. We zullen deze pagina blijven bijwerken naarmate het proces vordert.

Lees meer

Luchtvervuiling en longkanker in Europa: wat uit de huidige gegevens blijkt

https://www.lungcancereuropenews.eu/news/air-pollution-and-lung-cancer-in-europe-what-the-evidence-now-shows

Hoe de EU-verordening inzake HTA de beoordeling van longkankerbehandelingen in Europa verandert

https://www.lungcancereuropenews.eu/news/eu-hta-regulation-lung-cancer-treatment-assessment-europe

Openbare raadpleging van ECHA over de beperking van PFAS

https://www.echa.europa.eu/-/echa-to-launch-consultation-on-draft-seac-pfas-opinion