Lung Cancer Europe is ingenomen met het rapport van de European Cancer Organisation en sluit zich aan bij de oproep tot nauwere Europese samenwerking om ervoor te zorgen dat vooruitgang in het kankeronderzoek leidt tot verbeteringen in de zorg.
Er is aanzienlijke vooruitgang geboekt in het onderzoek naar longkanker, maar de toegang tot screening, moleculaire tests, klinische proeven en nieuwe behandelingen is nog steeds ongelijk verdeeld over Europa. Maar al te vaak bepaalt de woonplaats van iemand welke zorg voor hem of haar beschikbaar is.
Het aanpakken van deze ongelijkheden en ervoor zorgen dat de vooruitgang in het onderzoek ten goede komt aan iedereen die door longkanker wordt getroffen, staan centraal in het werk van Lung Cancer Europe.
In het nieuwe rapport van de European Cancer Organisation (ECO), dat op 8 oktober is gepubliceerd, wordt opgeroepen tot snellere klinische proeven, betere toegang tot nieuwe behandelingen en technologieën, en nauwere samenwerking in heel Europa.
In het rapport ‘Seizing the Moment: Europe as a Global Leader in Cancer Science and Care’ wordt onderzocht hoe Europa zijn sterke punten op onderzoeksgebied beter kan benutten en tegelijkertijd de kankerzorg in alle landen kan verbeteren.
Het 44 pagina’s tellende rapport belicht een aantal uitdagingen die met name relevant zijn voor longkanker, waaronder vertragingen bij de invoering van screeningsprogramma’s, ongelijke toegang tot moleculaire tests en lange wachttijden voor nieuwe geneesmiddelen.
Longkankerscreening: sterke bewijzen, trage vooruitgang
Europa heeft een voortrekkersrol gespeeld bij het aantonen van de voordelen van longkankerscreening.
In het rapport wordt aandacht besteed aan belangrijke Europese onderzoeken, waaronder NELSON, MILD en LUSI, die hebben bijgedragen aan het onderbouwen van de effectiviteit van CT-screening met lage dosis.
Uit het NELSON-onderzoek, dat in Nederland en België werd uitgevoerd, bleek dat het aantal sterfgevallen als gevolg van longkanker bij mannen aan wie screening werd aangeboden, met ongeveer 24% lager lag dan bij mannen aan wie dat niet werd aangeboden.
In 2022 heeft de Raad van de Europese Unie de lidstaten aanbevolen om de geleidelijke invoering van longkankerscreening voor mensen met een hoog risico te onderzoeken.
In het nieuwe rapport wordt echter gewaarschuwd dat georganiseerde screening in een groot deel van Europa nog steeds beperkt is, ondanks het bewijs dat vroegtijdige opsporing voordelen biedt.
Daarnaast wordt aandacht besteed aan SOLACE, een Europees project waarin organisaties uit 15 landen samenwerken om onderzoek naar longkankerscreening om te zetten in praktische programma’s.
Ongelijke toegang tot moleculaire tests en behandelingen
Met moleculaire tests kunnen veranderingen in kankercellen worden vastgesteld die artsen helpen bij het kiezen van de meest geschikte behandeling, waaronder gerichte therapieën voor bepaalde vormen van longkanker.
Toch lopen de mogelijkheden voor uitgebreide genoomonderzoeken en de beschikbaarheid van specialistische expertise sterk uiteen tussen de Europese landen.
In het rapport wordt ook gewezen op langdurige vertragingen bij de toegang tot nieuw toegelaten geneesmiddelen tegen kanker.
Volgens de cijfers die in het rapport worden aangehaald, bedroeg de gemiddelde tijd tussen de goedkeuring door het Europees Geneesmiddelenbureau en de beschikbaarheid van oncologische geneesmiddelen in de hele EU 655 dagen, oftewel bijna 22 maanden.
Deze cijfers hebben betrekking op kankermedicijnen in het algemeen, en niet uitsluitend op behandelingen voor longkanker, maar ze benadrukken de bredere uitdaging om ervoor te zorgen dat nieuwe behandelingen snel bij de patiënten terechtkomen.
Klinische proeven eenvoudiger uitvoeren
Klinische onderzoeken zijn van essentieel belang voor de ontwikkeling en evaluatie van nieuwe kankerbehandelingen. Ze kunnen mensen ook de mogelijkheid bieden om toegang te krijgen tot behandelingen die momenteel worden onderzocht.
In het rapport wordt opgeroepen tot minder onnodige administratieve vertragingen, betere afstemming tussen onderzoekscentra en meer steun voor klinische proeven waarbij meerdere Europese landen betrokken zijn.
Daarnaast wordt aanbevolen om beter gebruik te maken van gezondheidsgegevens ter ondersteuning van onderzoek en besluitvorming op het gebied van kankerzorg, met de nodige waarborgen.
Wat wordt er in het rapport aanbevolen?
De Europese Kankerorganisatie roept de beleidsmakers van de EU op om:
Het Europese plan voor de bestrijding van kanker en de EU-missie tegen kanker in stand houden en versterken.
Een specifieke Europese strategie voor onderzoek, ontwikkeling en uitvoering op het gebied van kanker opstellen.
Onnodige bureaucratie en vertragingen bij klinische proeven terugdringen.
De samenwerking tussen Europese onderzoeks- en gezondheidszorgstelsels verbeteren.
Houd bij hoe snel nieuwe behandelingen en technologieën beschikbaar komen en of mensen er toegang toe hebben.
Betrek patiëntenorganisaties als vaste partners bij het Europese kankerbeleid.
Deze voorstellen zijn bedoeld ter ondersteuning van de bredere agenda van de Europese Commissie op het gebied van concurrentievermogen, die tot doel heeft de Europese economie, het onderzoek en de innovatie te versterken.
De Europese Kankerorganisatie is van plan om in 2027 een tweede rapport te publiceren, waarin wordt onderzocht hoe een krachtigere aanpak van kankerpreventie en -zorg ook het bredere economische en sociale welzijn van Europa kan ondersteunen.
Bron: Europese Kankerorganisatie, ‘Seizing the Moment: Europa als wereldleider op het gebied van kankeronderzoek en -zorg’, 8 oktober 2026.