Het Europees Parlement heeft zijn steun uitgesproken voor nieuwe regels die bedoeld zijn om de blootstelling van werknemers aan kankerverwekkende stoffen in de hele EU te verminderen.
De stemming vond plaats op 6 oktober 2026: 499 leden van het Europees Parlement stemden voor, 49 tegen en 104 onthielden zich van stemming. Dit is de nieuwste stap in de aanpassing van de EU-regels inzake kankerverwekkende, mutagene en voor de voortplanting schadelijke stoffen op de werkplek.
Eén cijfer springt er echt uit. De Europese Commissie schat dat de maatregelen de komende 40 jaar ongeveer 1.700 gevallen van longkanker zouden kunnen voorkomen, naast ongeveer 19.000 andere werkgerelateerde aandoeningen.
Dit zijn verwachte toekomstige voordelen, geen gevallen die al zijn voorkomen.
Daarmee is dit veel meer dan alleen een technische aanpassing van de arbeidswetgeving. Het gaat hier ook om de preventie van longkanker.
Wat is er veranderd?
De wetgeving is de zesde herziening van de EU-richtlijn inzake kankerverwekkende, mutagene en reprotoxische stoffen.
De bijgewerkte regels voeren nieuwe of strengere blootstellingsgrenzen op de werkplek in voor stoffen zoals kobalt en anorganische kobaltverbindingen, polycyclische aromatische koolwaterstoffen, 1,4-dioxaan en isopreen.
Deze worden onder meer toegepast in sectoren zoals de batterijproductie, de staal- en metaalproductie, de chemische industrie en de textiel- en rubberproductie.
De regels brengen bovendien bepaalde lasdampen duidelijker binnen het toepassingsgebied van de richtlijn en verscherpen de eisen met betrekking tot beschermingsmiddelen.
Meer informatie over de maatregelen vindt u in het overzicht van het Europees Parlement over de zesde herziening.
De wetgeving is nog niet volledig van kracht. De Raad moet de formele goedkeuring nog afronden. Vervolgens moeten de lidstaten de voorschriften in hun nationale wetgeving omzetten.
Hoe groot is de blootstelling aan kankerverwekkende factoren op de werkplek in Europa?
Groter dan veel mensen wellicht beseffen.
Het onderzoek van EU-OSHA naar de blootstelling van werknemers biedt een van de duidelijkste overzichten tot nu toe van de blootstelling op het werk aan risicofactoren voor kanker in Europa.
Uit het onderzoek bleek dat 46,6 miljoen werknemers tijdens hun meest recente werkweek waarschijnlijk aan ten minste één risicofactor voor kanker waren blootgesteld.
Meer dan een op de vier is waarschijnlijk aan ten minste twee daarvan blootgesteld.
De meest voorkomende blootstellingen waren onder meer:
ultraviolette straling van de zon
uitlaatgassen van dieselmotoren
benzeen
inadembaar kristallijn siliciumdioxide
formaldehyde.
Het onderzoek had betrekking op werknemers in Duitsland, Ierland, Spanje, Frankrijk, Hongarije en Finland en omvatte bijna 100 miljoen werknemers.
Niet iedereen die hieraan wordt blootgesteld, zal kanker krijgen – blootstelling en ziekte zijn niet hetzelfde.
Wat hieruit wel blijkt, is hoe wijdverbreid de blootstelling aan bekende kankerverwekkende factoren op de werkplek nog steeds is.
Welke blootstellingen op de werkplek houden verband met longkanker?
Er is niet één specifiek soort baan of sector die in verband wordt gebracht met beroepsgerelateerde longkanker.
In de factsheet van de Europese Code tegen Kanker over blootstelling op het werk wordt een aantal vormen van blootstelling op de werkplek genoemd die in verband worden gebracht met longkanker.
Hieronder vallen:
asbest
inadembaar kristallijn siliciumdioxide
lasdampen
uitlaatgassen van dieselmotoren
arseen
chroom
nikkel
cadmium
radon
polycyclische aromatische koolwaterstoffen.
Deze blootstellingen kunnen zich voordoen in diverse sectoren, waaronder de bouw, de industrie, de mijnbouw, het transport en het afvalbeheer.
De mate van risico hangt af van de stof, de mate van blootstelling, de duur van de blootstelling en de beschermingsmaatregelen die zijn getroffen.
Waarom longkanker deel uitmaakt van het beeld van beroepsgerelateerde kanker
Werkgerelateerde kanker blijft een groot gezondheidsprobleem in Europa.
EU-OSHA beschrijft beroepsgerelateerde kanker als de belangrijkste oorzaak van werkgerelateerde sterfgevallen in de EU.
Longkanker speelt daarin een belangrijke rol.
Dat is een van de redenen waarom de recentste EU-wijzigingen zo belangrijk zijn. Het is al jaren bekend dat blootstelling op de werkplek kanker kan veroorzaken. Wat er echter verandert, is de manier waarop Europa die blootstellingen meet en hoe streng sommige daarvan worden gereguleerd.
De EU beschikt nu over veel betere informatie over waar blootstelling plaatsvindt, welke groepen werknemers hiermee te maken hebben en waar de preventie mogelijk tekortschiet.
Dat betere bewijsmateriaal kan nu bijdragen aan toekomstige preventie- en regelgevingsmaatregelen, naast het wetenschappelijk bewijsmateriaal dat al wordt gebruikt om blootstellingsgrenzen op de werkplek vast te stellen.
Waarom dit zo belangrijk is voor de preventie van longkanker
Over de preventie van longkanker wordt soms gesproken alsof het vooral om individueel gedrag gaat.
Het gaat verder dan dat.
Mensen kunnen worden blootgesteld aan kankerverwekkende stoffen via de lucht die ze inademen, de plekken waar ze wonen en het werk dat ze doen.
Op de werkplek hangt het terugdringen van de blootstelling vaak af van werkgevers, toezichthouders en overheden. Dit kan onder meer betekenen dat bedrijfsprocessen moeten worden aangepast, de ventilatie moet worden verbeterd, de blootstelling bij de bron moet worden verminderd of dat de juiste beschermingsmiddelen moeten worden verstrekt.
Daarom hoort bescherming op de werkplek thuis in het debat over de preventie van longkanker.
De nieuwe regels zullen niet alle beroepsgerelateerde risico's op longkanker wegnemen. Ze hebben betrekking op specifieke stoffen en processen, terwijl andere risico's al onder afzonderlijke wetgeving vallen.
Maar de stemming van 6 oktober is belangrijk omdat hierdoor een nieuwe reeks beschermingsmaatregelen een stap dichter bij de invoering als wet in de hele EU komt.
Preventie betekent ook dat blootstelling wordt voorkomen
Om de last van longkanker te verminderen, moeten we verder kijken dan één risicofactor of één manier om de ziekte te voorkomen.
Screening en vroegtijdige opsporing zijn van cruciaal belang. Dat geldt ook voor schonere lucht, veiligere werkplekken en betere bescherming tegen bekende kankerverwekkende stoffen.
Deze recentste EU-stemming maakt daar deel van uit.
De volgende stap is de formele goedkeuring, gevolgd door de tenuitvoerlegging in de lidstaten. De echte test zal zijn of strengere regels leiden tot een lagere blootstelling op werkplekken in heel Europa.