Lung Cancer Europe op de World Cancer Series Europe 2026

Op 8 juni 2026 zal Debra Montague, voorzitter van Lung Cancer Europe, deelnemen aan een panel op hoog niveau in Brussel tijdens de 11e jaarlijkse World Cancer Series Europe, georganiseerd door Economist Enterprise. De sessie, getiteld „Lung Cancer Control in Europe”, vormt de afsluiting van de eerste dag van deze belangrijke internationale top, waar beleidsmakers, clinici, patiëntenorganisaties en leiders uit de gezondheidszorg van het hele continent bijeenkomen.

Tijdens deze 40 minuten durende discussie, waarin de nadruk ligt op vragen en antwoorden, zal een centrale en dringende vraag aan de orde komen: hoe kunnen we het aantal sterfgevallen als gevolg van longkanker in heel Europa terugdringen? Debra zal samen met Yannick Romero, Senior Knowledge and Advocacy Manager bij de UICC, en Jan van Meerbeeck, ereprofessor longziekten aan de universiteiten van Antwerpen en Gent en senior consultant thoracaal oncoloog in het Universitair Ziekenhuis Antwerpen, ingaan op de structurele, politieke en gelijkheidsuitdagingen die nog steeds mensenlevens kosten.

De kosten van een te late diagnose

Longkanker blijft de belangrijkste doodsoorzaak door kanker in de EU en is verantwoordelijk voor ongeveer één op de vijf sterfgevallen door kanker in de hele regio. Toch wordt bij 50 tot 70 % van de mensen met longkanker in Europa de diagnose pas in stadium IV gesteld, waarin het vijfjaars overlevingspercentage slechts 13 % bedraagt. Bij een diagnose in stadium I stijgt dat cijfer tot boven de 60 %. Het verschil zit niet in de biologie, maar in de timing.

Er is wetenschappelijk bewijs voor de effectiviteit van georganiseerde longkankerscreening. Zowel het EU-plan „Beating Cancer“, de bijgewerkte EU-aanbevelingen voor kankerscreening als de Europese Code tegen Kanker verwijzen naar de invoering ervan. Toch krijgt longkanker consequent minder politieke aandacht en minder middelen dan borst-, baarmoederhals- of darmkanker, ondanks het feit dat deze vorm van kanker de grootste sterftebelasting met zich meebrengt. Daar moet verandering in komen.

Preventie mag geen bijzaak zijn

Vroegtijdige opsporing door middel van longkankerscreening is van essentieel belang. Maar het is net zo belangrijk om het aantal mensen dat überhaupt longkanker krijgt te verminderen. In het Europese plan „Beating Cancer“ zijn duidelijke doelstellingen vastgelegd voor de aanpak van roken, luchtvervuiling en blootstelling aan schadelijke chemische stoffen. De vooruitgang verloopt echter te traag.

Uit gegevens van de WHO blijkt dat het aantal rokers weer toeneemt, met name onder meisjes van 12 tot 15 jaar. Uit het jaarverslag 2025 van het Europees Milieuagentschap blijkt dat de meeste EU-landen niet op schema liggen om hun emissiedoelstellingen voor 2030 te halen, die op hun beurt al hoger waren vastgesteld dan de aanbevelingen van de WHO. Deze statistieken vertalen zich rechtstreeks in toekomstige diagnoses van longkanker.

Er is goed nieuws: in april 2026 heeft de Commissie Werkgelegenheid en Sociale Zaken nieuwe bepalingen aangenomen om de bescherming van werknemers tegen blootstelling aan gevaarlijke stoffen te versterken, waaronder nieuwe blootstellingsgrenswaarden en verplichtingen met betrekking tot beschermingsmiddelen. Werknemers met een hoger risico op beroepsmatige blootstelling moeten bovendien voorrang krijgen bij longkankerscreening.

Een postcode mag niet bepalend zijn voor iemands overlevingskansen

In de hele EU hebben slechts enkele van de 27 lidstaten screeningprogramma’s voor longkanker ingevoerd. Nog eens 13 lidstaten voeren proefprojecten en implementatiestudies uit, een proces dat doorgaans vijf jaar in beslag neemt, en de voltooiing van die studies biedt geen garantie voor de daadwerkelijke invoering.

Het SOLACE-initiatief heeft sinds 2019, toen er nog helemaal geen EU-screeningprogramma’s bestonden, een belangrijke rol gespeeld bij het veranderen van het landschap. Maar het tempo van de vooruitgang blijft veel te traag. Elk jaar zonder rechtvaardige, georganiseerde screening is een jaar waarin de geografische ligging nog steeds bepaalt wie er overleeft.

Gezondheidszorgstelsels verschillen van elkaar, en kosteneffectiviteitsanalyses zullen er in verschillende nationale contexten anders uitzien. Die variatie is reëel en legitiem. Maar het versnellen van het traject van wetenschappelijk bewijs naar implementatie is geen beleidsmatige luxe. Het gaat hier om mensenlevens.

Volg het gesprek

De World Cancer Series Europe vindt plaats op 8 en 9 juni 2026 in het Brussels Marriott Hotel Grand Place. Lung Cancer Europe zal vertegenwoordigd zijn tijdens de afsluitende sessie van dag 1, van 17.25 tot 18.05 uur.