De resolutie van de WHO over longgezondheid bestaat nu een jaar. Het werk is nog maar net begonnen.

Longkanker is wereldwijd de belangrijkste doodsoorzaak door kanker. Tot mei 2025 was deze ziekte nog nooit expliciet genoemd in een resolutie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

Deze week zijn 193 regeringen in Genève bijeengekomen voor de 79e Wereldgezondheidsvergadering. Donderdag wordt tijdens een officieel nevenevenement op het hoofdkantoor van de WHO stilgestaan bij het feit dat het nu een jaar geleden is dat daar verandering in kwam.

De organisatie pleitte voor vroegere opsporing, geïntegreerde zorg, maatregelen tegen stigmatisering, gecoördineerde aanpak van gemeenschappelijke risicofactoren en een holistische benadering van de longgezondheid. Lung Cancer Europe zette zich hiervoor in en publiceerde een standpuntverklaring waarin regeringen werden opgeroepen longkanker te behandelen als de prioriteit voor de volksgezondheid die het is.

Onze beleids- en betrokkenheidsmanager Michaela Regan neemt deel aan de rondetafelbijeenkomst van de UICC Lung Cancer Collaboration, waar beleidsmakers en deskundigen bijeenkomen om te praten over wereldwijde beleidsafstemming en hoe de uitvoering daarvan er in de praktijk uitziet. Ons hoofd Operations, Melanie De Coster, en projectmanager Rebekka Aarsand zullen aanwezig zijn bij het officiële nevenevenement van de WHA79 over geïntegreerde longgezondheid – waar ministers van Volksgezondheid, onderzoekers en belangenbehartigers bijeenkomen om uit te werken wat de resolutie in de praktijk inhoudt.

“Ik vind dit echt verbazingwekkend”

Tijdens de openingsconferentie van Lung Cancer Europe vorige maand in Wenen zei onze voorzitter Debra Montague het volgende:

“Longkankerscreening, waarvan we weten dat het levens redt, waarvoor duidelijk wetenschappelijk bewijs bestaat en waarvan andere kankersoorten al decennia lang profiteren, wordt in Europa nog steeds niet op de juiste schaal toegepast. Ik vind dit echt verbazingwekkend.”

De resolutie onderstreepte het belang van vroegtijdige opsporing. De wetenschappelijke onderbouwing voor risicogebaseerde screening met lage-dosis-CT is goed onderbouwd. Engeland publiceerde deze maand in *Nature Medicine* vijfjaarsgegevens van zijn nationale screeningsprogramma, waaruit blijkt wat vroegtijdige opsporing op grote schaal oplevert. In heel Europa bevat minder dan één op de acht nationale kankerbestrijdingsplannen longkankerscreening of vroegtijdige opsporing. De kloof tussen wat mogelijk is en wat er daadwerkelijk gebeurt, is geen wetenschappelijk probleem. Het is een politiek probleem.

De omvang van de situatie waarop de resolutie betrekking had

In de resolutie werden ook toezeggingen gedaan op het gebied van geïntegreerde zorg, stigmatisering en de totale menselijke ervaring van het leven met longkanker.

Ons 10e en 11e jaarverslag, die samen het grootste onderzoek vormen dat ooit is uitgevoerd naar de geestelijke gezondheid en het welzijn van mensen met longkanker in Europa, bereikten 2.204 mensen in 31 landen. Uit de gegevens blijkt waarop die toezeggingen waren gebaseerd.

Bijna een op de drie mensen kreeg op geen enkel moment in hun zorgtraject enige ondersteuning op het gebied van geestelijke gezondheid. Bijna een op de vijf moest daar zelf voor zorgen. Slechts 24% vond de emotionele steun van hun zorgteam volledig toereikend.

89% ondervond emotionele problemen na de diagnose. Het sociale leven, het gezinsleven en de financiële situatie werden allemaal aanzienlijk beïnvloed. Mensen gaven aan zich in de steek gelaten, geïsoleerd en niet gesteund te voelen.

Dit is precies waar geïntegreerde, op de hele persoon gerichte zorg op gericht zou moeten zijn. In de resolutie werd dit benoemd. Uit de gegevens blijkt hoe ver de meeste systemen nog verwijderd zijn van het realiseren hiervan.

De huidige stand van zaken

Overheden hebben in hun nationale planning naar de resolutie verwezen. Maar slechts weinigen hebben er middelen voor uitgetrokken of de systemen opgezet waar de resolutie om vraagt. De besprekingen over de EU-begroting zetten de bestaande toezeggingen onder druk. Het Europese plan ter bestrijding van kanker, de financiering van grootschalige screening, het momentum dat door de resolutie is gecreëerd: niets daarvan is gegarandeerd.

Lung Cancer Europe was in november 2025 medeorganisator van een ‘Call to Action’-evenement in het Europees Parlement, waar EU-beleidsmakers, clinici en patiëntenvertegenwoordigers bijeenkwamen. Die ‘Call to Action’ is sindsdien onderschreven door Cancer Patients Europe, het Lung Cancer Policy Network, de European Health Management Association en MSD. We zijn volwaardig lid geworden van de EFPIA Patient Think Tank en van de UICC. We nemen deel aan deze gesprekken omdat ze directe gevolgen hebben voor mensen met longkanker in heel Europa.

Wat we nodig hebben in het tweede jaar

Longkankerscreening in gesubsidieerde nationale programma’s, waarbij gelijkheid centraal staat. Geen loze beloften in plannen voor kankerbestrijding. Programma’s met toelatingscriteria, doorverwijzingsprocedures en voldoende personeel, die de mensen met het grootste risico bereiken.

Geestelijke gezondheid en psychosociale ondersteuning worden beschouwd als een essentieel onderdeel van de zorg bij longkanker. Uit onze gegevens blijkt hoe groot de onvervulde behoefte is. In de resolutie werd stigma genoemd als een belemmering. Dat alleen is echter niet voldoende.

Financiering die aansluit bij de ambitie. De resolutie is er. Het bewijs is er. Overheden moeten nu op beide punten actie ondernemen.

Lung Cancer Europe is de pan-Europese alliantie van patiëntenorganisaties die mensen vertegenwoordigt die leven met of getroffen zijn door longkanker in meer dan 27 landen.

Update van de redactie: 20 mei 2026

Lung Cancer Europe nam deel aan het officiële nevenevenement van de 79e Wereldgezondheidsvergadering (WHA79) over geïntegreerde longgezondheid op het hoofdkantoor van de WHO in Genève. Een van de sprekers was Rasika Bombatkar, technisch adviseur bij de WHO en pleitbezorger voor longkankerpatiënten, bij wie op 26-jarige leeftijd longkanker werd vastgesteld. Ze vertelde wat het betekent om met longkanker te leven – en stelde dat dit geen aanvulling is op beleidsdeskundigheid, maar juist beleidsdeskundigheid op zich is.

De bijeenkomst werd gezamenlijk voorgezeten door de minister van Volksgezondheid van Maleisië en de staatssecretaris van Volksgezondheid van de Filippijnen, met bijdragen van ministers van Volksgezondheid, onderzoekers en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld uit de hele wereld. De boodschap was eenduidig: de resolutie is er, het politieke momentum neemt toe, maar de uitvoering blijft het moeilijkste deel.

Lung Cancer Europe zal namens alle mensen met longkanker in heel Europa blijven toezien op de nakoming van die toezegging.