Longkanker en innovatie op het gebied van kanker: waarom Europa de geboekte vooruitgang moet beschermen

Een nieuw tijdperk in de behandeling van longkanker

De behandeling van longkanker ontwikkelt zich sneller dan veel mensen beseffen.

In het afgelopen decennium hebben wetenschappelijke vooruitgang en nieuwe behandelmethoden geleid tot nieuwe mogelijkheden voor mensen bij wie de ziekte is vastgesteld. Gerichte therapieën leiden tot betere resultaten bij sommige mensen bij wie de kanker specifieke genetische mutaties vertoont. Biomarkeronderzoek helpt artsen te begrijpen welke behandelingen voor elke patiënt het meest geschikt zijn. Immunotherapie heeft de zorg voor veel mensen met een vergevorderde ziekte ingrijpend veranderd, terwijl nieuwe benaderingen – waaronder antilichaam-geneesmiddelconjugaten en therapeutische kankervaccins – momenteel worden onderzocht en klinisch getest.

Waarom deze uitdaging nog steeds urgent is

Longkanker blijft een van de grootste uitdagingen op het gebied van kanker in Europa en is nog steeds de belangrijkste doodsoorzaak door kanker op het hele continent, met jaarlijks honderdduizenden sterfgevallen tot gevolg. Bij veel mensen wordt de diagnose pas in een laat stadium gesteld, wanneer de behandelingsmogelijkheden beperkter kunnen zijn en de overlevingskansen lager liggen. Voor mensen met longkanker en hun families kunnen de gevolgen zowel fysiek, emotioneel als financieel verwoestend zijn.

Toch zijn er ook redenen voor hoop. Steeds meer mensen worden ouder dan nog niet zo lang geleden voor mogelijk werd gehouden. Vroegtijdigere diagnose, betere screeningsmethoden en meer gepersonaliseerde behandelingen beginnen de verwachtingen op het gebied van zorg en overleving te veranderen. In sommige landen wordt longkanker steeds vaker beschouwd als een ziekte die op de lange termijn onder controle kan worden gehouden, in plaats van als een onmiddellijk doodvonnis.

Maar vooruitgang in de wetenschap betekent niet automatisch vooruitgang voor iedereen.

In heel Europa kunnen mensen met longkanker nog steeds te maken krijgen met grote ongelijkheden in de zorg. De toegang tot screeningsprogramma’s verschilt sterk van land tot land. Sommige mensen ondervinden vertragingen bij de diagnose of bij het testen op biomarkers, wat van invloed kan zijn op behandelingsbeslissingen. De toegang tot klinische proeven is ongelijk verdeeld, en nieuwere geneesmiddelen kunnen in het ene gezondheidszorgstelsel snel beschikbaar zijn, terwijl ze in een ander stelsel buiten bereik blijven.

Voor mensen met longkanker zijn deze verschillen geen abstracte beleidskwesties. Ze kunnen bepalend zijn voor de vraag of iemand op het juiste moment de juiste behandeling krijgt, of hij of zij toegang heeft tot innovatieve therapieën en, uiteindelijk, of hij of zij een betere overlevingskans heeft.

Het Europese kankerbeleid mag niet alleen draaien om onderzoeksfinanciering, investeringsstrategieën of de planning van de gezondheidszorg. Het moet gaan om de vraag of innovatie de mensen snel genoeg bereikt om een wezenlijk verschil in hun leven te maken. En er moet voor worden gezorgd dat wetenschappelijke doorbraken niet beperkt blijven tot een klein aantal landen of gespecialiseerde centra. We moeten het momentum behouden in een tijd waarin de gezondheidszorgstelsels in heel Europa onder toenemende druk staan.

De COVID-19-pandemie heeft aan het licht gebracht hoe kwetsbaar de kankerzorg kan zijn voor verstoringen. In veel landen werden screeningsprogramma’s opgeschort, werden diagnoses uitgesteld en werden behandeltrajecten onderbroken. Tegelijkertijd wordt Europa geconfronteerd met bredere uitdagingen, waaronder een tekort aan personeel, stijgende kosten voor de gezondheidszorg en toenemende wereldwijde concurrentie op het gebied van medische innovatie.

Daarom is de nieuwe beleidsnota, getiteld „Europa op een kruispunt: zorgen voor blijvend leiderschap op het gebied van kankerzorg en innovatie”, zo relevant voor longkanker.

Dit rapport, dat is geïnitieerd en gefinancierd door AstraZeneca en is opgesteld in samenwerking met kankerdeskundigen, belangenbehartigers en beleidsmakers uit heel Europa, gaat in op wat Europa nu moet doen om de vooruitgang in de kankerzorg te waarborgen, nu het Europese plan ter bestrijding van kanker in 2027 ten einde loopt.

In het document wordt gesteld dat Europa zich geen zelfgenoegzaamheid kan veroorloven. Hoewel er via het Europese plan ter bestrijding van kanker belangrijke vooruitgang is geboekt, is er nog veel werk aan de winkel om ervoor te zorgen dat innovatie in alle lidstaten leidt tot betere resultaten voor mensen met kanker. Dit omvat onder meer het versterken van de samenwerking op het gebied van onderzoek, het verbeteren van de toegang tot diagnostiek en behandelingen, het ondersteunen van klinische proeven en het waarborgen dat de gezondheidszorgstelsels klaar zijn om steeds meer gepersonaliseerde kankerzorg te bieden.

Voor de longkankergemeenschap zijn deze prioriteiten van bijzonder groot belang. Het testen op biomarkers speelt bijvoorbeeld tegenwoordig een centrale rol bij veel behandelingsbeslissingen, maar de toegang tot en de kwaliteit van deze tests kunnen binnen Europa aanzienlijk verschillen. Zonder tijdige en nauwkeurige tests lopen mensen mogelijk kansen mis om behandelingen te krijgen die voor hen van nut zouden kunnen zijn. Ook de toegang tot multidisciplinaire zorg, specialistische expertise en moderne behandeltrajecten blijft ongelijk.

Ook patiëntenorganisaties spelen een cruciale rol. Mensen die met longkanker te maken hebben, brengen praktijkervaring mee die kan bijdragen aan beter beleid en betere gezondheidszorgstelsels. Zij moeten een essentiële rol spelen in discussies over toegankelijkheid, kwaliteit van de zorg, onderzoeksprioriteiten en de belemmeringen waarmee mensen nog steeds te maken hebben.

Voor Lung Cancer Europe is de boodschap duidelijk: Europa moet het voortouw blijven nemen op het gebied van kankerzorg, waarbij innovaties sneller en op een rechtvaardigere manier bij de mensen terechtkomen.