Snellere biomarker-tests voor longkanker: ons FAST-NGS-proefproject breidt zich uit naar Griekenland

Op 17 april 2026 bracht het team van Lung Cancer Europe , samen met partners Thermo Fisher Scientific en ANTISEL, een bezoek aan het Metaxa Cancer Hospital in Piraeus, een van de grootste kankerziekenhuizen in Griekenland. Dit bezoek vormt een belangrijke mijlpaal in ons FAST-NGS-proefproject: een initiatief om snellere, interne biomarker-tests rechtstreeks beschikbaar te maken op de plaatsen waar mensen met longkanker worden behandeld.

Het team kreeg een rondleiding door het laboratorium van het ziekenhuis en maakte kennis met de medewerkers van de afdelingen oncologie en pathologie die de implementatie ter plaatse zullen leiden. Ook George Kapetanakis, voorzitter van de Hellenic Cancer Federation (ELLOK), was bij het bezoek aanwezig. Er werd gesproken over de volgende stappen voor de installatie van de Genexus Integrated Sequencer in het ziekenhuis. De eerste test wordt verwacht tegen het einde van het voorjaar van 2026.

Wat is het testen op biomarkers en waarom is dit van belang bij longkanker?

Wanneer bij iemand longkanker wordt vastgesteld, is het testen op biomarkers een van de belangrijkste eerste stappen. Dit is een laboratoriumanalyse van de tumor waarmee de specifieke genetische mutaties worden vastgesteld die de kanker veroorzaken. De resultaten geven artsen inzicht in welke behandeling de grootste kans van slagen heeft – zodat de juiste gerichte therapie aan de juiste patiënt kan worden toegewezen.

Zonder biomarkeronderzoek worden behandelingsbeslissingen genomen zonder dat men het volledige beeld heeft. En bij longkanker, waar verschillende mutaties op heel verschillende behandelingen reageren, kan die leemte ernstige gevolgen hebben.

Het probleem is dat het testen op biomarkers in veel delen van Europa te lang duurt. Monsters worden vaak naar externe laboratoria gestuurd, waardoor er dagen of zelfs weken bijkomen bij een proces dat snel zou moeten verlopen. Voor mensen met longkanker is dat wachten niet alleen frustrerend. Het vertraagt de behandeling, vergroot de angst en beperkt in sommige gevallen de tijdspanne waarin de meest effectieve therapie kan worden toegepast.

Volgens het Lung Cancer Europe Charter 2026-2030 moeten mensen met longkanker toegang hebben tot de modernste diagnostische methoden, waaronder biomarkeronderzoek, om een duidelijke diagnose te kunnen stellen en de juiste behandelingsbeslissingen te kunnen nemen. Op dit moment hebben te veel mensen in heel Europa die toegang niet.

Wat is het FAST-NGS-proefproject?

FAST-NGS staat voor „Faster Analysis of Sequencing Turnaround using Next-Generation Sequencing”. Het proefproject is een samenwerking tussen Lung Cancer Europe en Thermo Fisher Scientific, waarbij gebruik wordt gemaakt van de Genexus Integrated Sequencer om next-generation sequencing rechtstreeks in ziekenhuizen te introduceren.

In het kader van het project zullen de doorlooptijden worden vergeleken tussen de huidige standaardprocedure voor het uitbesteden van biomarkeronderzoek en interne tests met behulp van het Genexus-systeem. Het doel is aan te tonen dat het dichter bij de patiënt brengen van diagnostiek de kritieke wachttijden kan terugbrengen tot slechts 24 tot 48 uur, waardoor meer patiënten kunnen worden gekoppeld aan optimale, gerichte therapieën en de behandelresultaten uiteindelijk kunnen worden verbeterd.

Hoewel FAST-NGS in de eerste plaats wordt toegepast bij longkanker, is deze aanpak ook relevant voor andere kankersoorten waarbij soortgelijke uitdagingen op het gebied van biomarkeronderzoek bestaan.

Waarom het Metaxa Kankerziekenhuis in Griekenland?

Het Metaxa Kankerziekenhuis in Piraeus, dat deel uitmaakt van de regio Athene, is een van de grootste en meest gerespecteerde kankercentra in Griekenland. Het werd gekozen als eerste proeflocatie vanwege zijn klinische expertise, het grote aantal longkankerpatiënten en de inzet van het lokale team om innovatie op het gebied van diagnostiek te stimuleren.

Tijdens het bezoek in april hebben het team van Lung Cancer Europe en Thermo Fisher Scientific een ontmoeting gehad met de ziekenhuisleiding, de hoofdverantwoordelijken voor oncologie, het pathologieteam en het technische team. Samen hebben zij de installatie van de Genexus Integrated Sequencer besproken, evenals de stappen die nodig zijn om het proefproject op weg te helpen naar de eerste test.

Het bredere perspectief: waarom sneller testen een kwestie van patiëntenrechten is

Toegang tot tijdige biomarkeronderzoeken is niet alleen een klinische uitdaging. Het is een kwestie van rechtvaardigheid.

In Europese landen met lagere inkomens kunnen mensen meer dan 600 dagen moeten wachten voordat ze toegang krijgen tot nieuwe geneesmiddelen. Vertragingen bij het testen op biomarkers maken die kloof nog groter. Als je niet snel getest kunt worden, kun je ook niet snel behandeld worden. En waar je in Europa woont, mag niet bepalend zijn voor de vraag of je op tijd de juiste behandeling krijgt.

Daarom is FAST-NGS ook buiten Griekenland van belang. Als het proefproject aantoont wat wij ervan verwachten, zal Lung Cancer Europe het model uitbreiden naar andere landen in Europa. We willen laten zien dat snellere, interne next-generation sequencing niet alleen mogelijk is in centra met ruime middelen. Het is reproduceerbaar. Het is schaalbaar. En er is dringend behoefte aan.

Dit werk sluit rechtstreeks aan bij twee van de vijf kernboodschappen van Lung Cancer Europe:

• Tijdige en rechtvaardige toegang tot innovatie: Doorbraken hebben alleen betekenis als mensen er baat bij hebben. De toegang tot biomarkeronderzoek, klinische proeven en behandelingen is in Europa ongelijk en niet overal hetzelfde.

• Longkanker moet een topprioriteit in het beleid zijn: longkanker is de belangrijkste doodsoorzaak door kanker in Europa, met jaarlijks 484.000 nieuwe gevallen en 376.000 sterfgevallen. Snellere diagnostiek vormt een cruciaal onderdeel van de aanpak.

Wat komt er nu?

De eerste test in het Metaxa Cancer Hospital wordt naar verwachting eind voorjaar 2026 uitgevoerd. Het team van Lung Cancer Europe zal nauw blijven samenwerken met Thermo Fisher Scientific en het ziekenhuisteam nu het proefproject de uitvoeringsfase ingaat.

Mocht uw organisatie geïnteresseerd zijn om uw land voor te dragen als toekomstige FAST-NGS-locatie, dan horen we graag van u. Neem alstublieft contact op met ons team.