Geen tijd te verliezen: geïntegreerde snelle doorverwijzingstrajecten voor longkanker
In heel Europa moeten te veel mensen te lang wachten voordat een vermoeden van longkanker wordt omgezet in een diagnose en behandeling.
In elke fase kunnen er vertragingen optreden, van het eerste consult en de doorverwijzing tot de beoordeling door een specialist, diagnostisch onderzoek en de start van de behandeling. Het nieuwe standpunt van Lung Cancer Europe, Geen tijd te verliezen: geïntegreerde snelle doorverwijzingstrajecten voor longkanker, roept alle EU-lidstaten op om te zorgen voor een gecoördineerd, snel doorverwijzingstraject dat de eerstelijns-, tweedelijns- en derdelijnszorg met elkaar verbindt.
De omvang van het probleem
Uit gegevens uit heel Europa blijkt dat er aanzienlijke verschillen bestaan in de snelheid waarmee mensen het zorgtraject voor longkanker doorlopen.
In Spanje wachtten mensen gemiddeld 69 dagen vanaf het eerste optreden van de symptomen totdat ze in het zorgtraject voor longkanker werden opgenomen. In Nederland kreeg slechts 66% binnen vijf weken een definitieve diagnose. In Bulgarije varieerden de wachttijden tussen diagnose en behandeling aanzienlijk, afhankelijk van de behandeling en de locatie, terwijl in het Verenigd Koninkrijk de gemiddelde wachttijd voor een operatie varieerde van 83 tot 97 dagen.
Uit eigen onderzoek van Lung Cancer Europe zijn soortgelijke problemen naar voren gekomen. Uit onze enquête van 2022 bleek dat meer dan een kwart van de respondenten langer dan een maand moest wachten tussen hun eerste medische consult en het bezoek aan een longspecialist, terwijl 43,2% niet binnen een maand na de diagnose met de behandeling begon.
Deze vertragingen kunnen leiden tot een voortschrijding van de ziekte, minder behandelingsmogelijkheden en slechtere resultaten.
Snellere trajecten kunnen werken
Er zijn ook aanwijzingen dat het aanpassen van de manier waarop mensen zich door het systeem verplaatsen, vertragingen kan verminderen.
Snelle doorverwijzingsprocedures hebben in verschillende Europese landen al resultaten opgeleverd:
In Ierland is de wachttijd tussen de doorverwijzing en de eerste afspraak gedaald van 43,5 dagen naar 21 dagen.
In Noorwegen is het percentage mensen bij wie uitgezaaide longkanker is vastgesteld, gedaald van 52% naar 45%.
In Denemarken is de tijd tussen de eerste doorverwijzing en de start van de behandeling gedaald van 56 dagen naar 42 dagen.
In Manchester, in het Verenigd Koninkrijk, heeft het RAPID-programma het percentage mensen met een vermoeden van longkanker dat binnen drie dagen, zeven dagen en twee weken een eerste CT-scan onderging, aanzienlijk verhoogd.
Wat is een geïntegreerd snelverwijzingstraject?
Een geïntegreerd snelverwijzingstraject is bedoeld om mensen bij wie longkanker wordt vermoed zo snel en efficiënt mogelijk door het onderzoeks-, diagnose- en behandelingsproces te loodsen.
Hieronder vallen onder meer prioritaire doorverwijzingen vanuit de eerstelijnszorg, gespecialiseerde klinieken, snelle toegang tot beeldvormende en diagnostische onderzoeken, duidelijke streefcijfers voor wachttijden, afstemming tussen verschillende onderdelen van het gezondheidszorgstelsel en elektronische systemen waarmee de voortgang in het zorgtraject wordt bijgehouden.
Waar Lung Cancer Europe op aandringt
In het standpunt, opgesteld onder leiding van Michaela Regan, EU-beleids- en betrokkenheidsmanager bij Lung Cancer Europe, worden vijf aanbevelingen gedaan:
1. Huisartsen vanaf het begin betrekken
Huisartsen moeten worden betrokken bij het opzetten en uitvoeren van spoedverwijzingsprocedures en moeten beschikken over de nodige opleiding, hulpmiddelen en middelen om mensen bij wie longkanker wordt vermoed snel te herkennen en door te verwijzen.
2. Specialistische spoedpoliklinieken opzetten
Gezondheidszorgstelsels moeten speciale doorverwijzingsroutes bieden die snelle toegang geven tot multidisciplinaire specialisten, beeldvormend onderzoek, bronchoscopie, pathologie, moleculaire tests en behandeling.
3. Longkankerscreening in heel Europa invoeren
Alle EU-lidstaten moeten in aanmerking komende risicogroepen gelijke toegang bieden tot screening met laaggedoseerde CT-scans.
4. Integreer door patiënten gerapporteerde uitkomsten in het gehele zorgtraject
Informatie over symptomen, kwaliteit van leven, functionele status en ondersteuningsbehoeften moet stelselmatig worden verzameld en als onderdeel van de zorg worden gebruikt.
5. Verbetering van de gegevensinfrastructuur en kwaliteitsbewaking
. Landen moeten wachttijden monitoren en hierover openbaar verslag uitbrengen, knelpunten opsporen en gegevens over zorgtrajecten gebruiken om de personeelsbezetting en de diagnostische capaciteit te plannen.
De gezondheidszorgstelsels in Europa verschillen onderling, waardoor snelle doorverwijzingsprocedures niet in elk land hetzelfde zullen zijn. Maar het principe is hetzelfde: mensen bij wie longkanker wordt vermoed, mogen geen vermijdbare vertragingen ondervinden doordat verschillende onderdelen van het gezondheidszorgstelsel niet goed op elkaar zijn afgestemd.