Wat de EU-wet inzake essentiële geneesmiddelen betekent voor longkanker
Lung Cancer Europe heeft een nieuwe informatiebrochure gepubliceerd over de EU-wet inzake essentiële geneesmiddelen en de manier waarop deze wet mensen met longkanker zou kunnen ondersteunen.
Wat is de Wet op essentiële geneesmiddelen?
De in maart 2025 voorgestelde EU-wet inzake essentiële geneesmiddelen bevat nieuwe maatregelen om de beschikbaarheid, de bevoorrading en de productie van essentiële geneesmiddelen binnen de EU te verbeteren. Het Europees Geneesmiddelenbureau definieert kritieke geneesmiddelen op basis van de ernst van de ziekten die ze behandelen en de beschikbaarheid van alternatieve behandelingen. Het gaat onder meer om antibiotica, insuline, vaccins en geneesmiddelen voor de behandeling van kanker, hartziekten en diabetes. De wet is erop gericht de toeleveringsketens voor geneesmiddelen sterker en betrouwbaarder te maken, landen te helpen samen te werken bij de aankoop van geneesmiddelen en de eerlijke toegang tot geneesmiddelen in heel Europa te verbeteren.
Waarom is dit van belang bij longkanker?
Voor kanker is dit van groot belang. Een op de vijf essentiële geneesmiddelen in de EU wordt gebruikt voor de behandeling van kanker, en de geneesmiddelen die bij de behandeling van longkanker worden ingezet, kunnen bij tekorten niet zomaar worden vervangen. Tekorten aan geneesmiddelen tegen longkanker, zoals op platina gebaseerde chemotherapieën, gerichte therapieën en immuuntherapieën, kunnen leiden tot vertragingen in de behandeling, met directe gevolgen voor de overlevingskansen.
Drie manieren waarop de wet van invloed is op de behandeling van longkanker
In de factsheet worden drie manieren beschreven waarop de wet van invloed is op de behandeling van longkanker. Ten eerste zorgt een beschermde lijst van essentiële geneesmiddelen, die jaarlijks door het Europees Geneesmiddelenbureau wordt bijgewerkt, ervoor dat veel geneesmiddelen tegen longkanker prioriteit krijgen bij nauwlettend toezicht, vroegtijdige maatregelen om tekorten te voorkomen en gecoördineerde reacties op EU-niveau. Ten tweede kan de wet de geneesmiddelenproductie in Europa strategisch ondersteunen door bepaalde fabrikanten aan te merken als „strategische projecten“, wat bijdraagt aan het verhogen van de productie, het stabiliseren van de levering van oudere, goedkope geneesmiddelen en het verminderen van de afhankelijkheid van een klein aantal leveranciers buiten de EU. Ten derde ondersteunt de wet gezamenlijke inkoop, waardoor EU-landen hun krachten kunnen bundelen bij de aankoop van essentiële geneesmiddelen en hun collectieve onderhandelingspositie kunnen versterken, wat de toegang in kleinere of lagere-inkomenslanden kan verbeteren en de verschillen in kankerzorg in heel Europa kan verkleinen.
De beperkingen van de wet
In de factsheet wordt ook duidelijk aangegeven wat de beperkingen van de wet zijn. Bedrijven die EU- of nationale financiering ontvangen, zijn niet expliciet verplicht om alle EU-landen op gelijke voet te bevoorraden, waardoor de toegang per land nog steeds kan verschillen. De wet richt zich bovendien op beschikbaarheid in plaats van op kosten, en beslissingen over prijsstelling en vergoeding blijven een nationale aangelegenheid. Dit betekent dat sommige mensen nog steeds te maken kunnen krijgen met vertragingen of een gebrek aan toegang vanwege de kosten.
Wat dit in het algemeen betekent
Al met al is de EU-wet inzake kritieke geneesmiddelen een belangrijke stap voorwaarts bij het beschermen van mensen tegen geneesmiddelentekorten. Voor mensen met longkanker draagt deze wet bij aan het verminderen van het risico op onderbrekingen in de behandeling en zorgt zij voor een betrouwbaardere toegang tot essentiële geneesmiddelen. De wet lost echter niet alle toegangsproblemen op, met name niet die welke verband houden met prijsstelling en nationale vergoedingen.
Wat gebeurt er nu?
De wet vordert. De Raad van de EU en het Europees Parlement hebben een voorlopig akkoord bereikt; de formele goedkeuring wordt eind 2026 verwacht en de wet zal naar verwachting begin 2027 in werking treden.
Update van de redactie – 14 juli 2026
De Commissie volksgezondheid van het Europees Parlement heeft nu gestemd voor het akkoord dat in de trialoog is bereikt over de wet inzake essentiële geneesmiddelen, waarmee opnieuw een belangrijke stap is gezet op weg naar de omzetting van deze wetgeving in EU-recht. Het akkoord moet nog formeel worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad voordat het in werking kan treden.